Dizi Değişkenleri ( Array + Foreach )

1. Array
2. Foreach


1. Array

Dizi değişkenleri aynı deyim içerisinde onlarca, yüzlerce değişkeni tanımlayabilir. Bu değişkenler aynı deyimin içerisinden ayıklanarak hem kodlamada hem algoritmada hakimiyet sağlar. Bu işlem için Array deyimi kullanılır. Kullanımı yine genel PHP mantığının dışına çıkmadan yapılır. Basit IF değerleri ve değişken tanımlamaları gibidir.. Hemen örneklendirerek açıklayalım ;

<?
$teklidegisken=5;
$dizidegiskeni[1]="5";
$dizidegiskeni[2]="10";
$dizidegiskeni[3]="15";
echo "$teklidegisken -";
echo "$dizidegiskeni[1] -";
echo "$dizidegiskeni[2] -";
echo "$dizidegiskeni[3] -";
?>

Yukarıdaki örnekte ne görüyoruz açıklayalım.. Önce $teklidegisken diyerek 5 değerini atadık. Bu herzaman kullandığımız basit bir değişken.. Dizi değişkeninin yeteneklerini sonraki satırlarda görüyoruz.. $dizidegiskeni değerine 3 farklı veri girdik.. Önce 5 değerini girdik, sonra 10 değerini girdik, sonrada 15 değerini girdik.. Böylelikle $dizidegiskeni değişkeninin içerisinde 3 farklı değişken yerleşmiş oldu. Bu değişkenleri tanımlarken her değişken için bir ID yani yer imi belirliyoruz.. Bu yer imlerini [] içerisine giriyoruz.. Önce $dizidegiskeni[1] diyerek dizi değişkeninin içerisine 1 ID'si ile 5 değerini yerleştirdik. Daha sonra 10 ve 15'ide aynı şekilde aynı değişkenin içerisine dizilerle atadık. Bu dizileri yazdırırkende $dizidegiskeni[ID] yazarak ekrana bastırabiliyoruz..

Bu dize değerlerini farklı yollarlada atayabiliriz, Mesela ;

<?
$pembedizi=array(1=> 'Yalan Rüzgarı', 2=>'Esmeralda',3=>'Rozalinda') ;
echo $pembedizi[1];
?>

Yukarıdaki örnektede pembe dizilerden 3 tanesini dizi değişkeni içerisine yerleştirdik.. Ve dizi değişkenlerinden 1'incisini Ekranda görüntülettik. Dikkat edersek girdiğimiz değerleri Tek tırnak ile belirttik. Bu önemle tavsiye edilir. Kodladığınız php sayfalarının performansı önemli. Dizenin içerisine yerleştirdiğimiz her değeri virgül ile ayırarak tüm değerlerimizin girişini sağladık. $pembedizi[2] değerini yazdırsa idik "Esmeralda" çıkıcaktı karşımıza.. Görüldüğü gibi dizi değişkenleri oldukça yetenekli değişkenler.. Bir dize değerinin içerisine ayrı ayrı veriler girebildiğimiz gibi her dize değerinin içerisindede dize değerleri oluşturabiliriz.. Şimdi bunuda bi örnekle açıklayalım ;

<?
$yapilacakisler=array(
"pazartesi"=>array("Tatili bırakıp işe gidicem","Telefon faturasını ödiycem."),
"sali"=>array("Yapçak bi işim yok"),
"carsamba"=>array("Bi sinamaya giderim artık", "Bulaşıklaaar"),
"persembe"=>array("Web Server'ı yedeklemem lazım","Arkadaşlarla gezerim artık"),
"cuma"=>array("Off Çamaşırlar yıkancak bugün","Hanki sinamaya gidiceğime karar vericem.")
);
echo $yapilacakisler['carsamba'] [1];
?>

İşte haftalık bi planlama.. Biraz karışık gelebilir ama aslında çok basittir.. $yapilacakisler diyerek bir dize değeri oluşturduk.. Dize değerinin içerisinede haftaları tırnaklar içerisinde belirterek dize değerlerini => vasıtası ile () parantezler içerisine yerleştirdik. İstediğimiz veriyi içerisinden çıkarmak için echo $yapilacakisler['gun']['ID'] komutunu kullandık. Burada bişiye dikkat edelim. Dize içerisinde dizeler oluşturuyor isek dize değerleri 0'dan başlamalı. Yani $yapilacakisler dize değişkeninin içerisindeki bir dize değişkeni olan "carsamba" nın içerisinden veri alacak isek içerisindeki veriler 0'dan başlar. $yapilacakisler['carsamba'][0] Dese idik, "Bi sinamaya giderim artık" yazısını ekrana çıkartacaktık.


İyi bir programcı, hangi dilde çalışırsa çalışsır dize değişkenlerini çok iyi kavramalıdır.. Bu değişken türü hem algoritmayı rahatlatıcak, hemde programcıyı fazladan kod yazmaktan kurtaracaktır..


2. Foreach

Foreach aslında bir döngüdür. Foreach'a döngüler bölümünde değinmememizin sebebi kullanım biçimidir. Foreach daha çok Dize değişkenlerinin içerisindeki verileri ayıklamak için kullanılır. Bunun için dizi değişkenleri hakkında malumat sahibi olmak gerekiyor.. Onun için bu makalede bahsetmeye çalışacağız. Açıklamayı fazla uzatmadan önce bir örnekle konuya girip kodlar üzerinde açıklama yapmak daha doğru olacaktır.

<?
$dizidizi=array('Bir','İki','Ü ç','Dört','Beş');

foreach( $dizidizi as $tampon ) { echo "$tampon .nci satır <br>"; };
?>

Bu örnekte $dizidizi adlı dizi değişkeninin içerisine birden beşe karak alfabetik olarak değer girdik. Daha sonra foreach döngüsü ile bütün değerleri belirlediğimiz bi şablon vasıtası ile ekrana yazdırdık.. Burada dikkat edilmesi gereken husus, foreach döngüsü $dizidizi değişkeninin içerisindeki tüm verileri alana kadar dönecek ve bu değerleri $tampon adlı tampon bir değişken vasıtası ile aktaracaktır. Yapısı gayet basitdir ve bikaç pratikle üzerinde fazla durulmadan geçilebilir bir konudur.. Parantezler içerisinde girilen değer tanımıda tek satır olmak zorunda değildir, İstenilen işlem yaptırılabilir.

Foreach Döngüsünün dizi değişkenleriyle kullanıldığını bahsetmiştik.. Şimdi bir örneklede Foreach ve Array'ı birlikte kullanalım...

<?
$degiskenler=array(
'a'=>'sedat',
'b'=>'selma',
'c'=>'riza',
);
ksort($degiskenler);
foreach ($degiskenler as $tampon){ echo "$tampon<br>"; };
?>

Yukarıdaki örnekte bir dizi değişkeni tanımladık ve değişken içerisine a,b ve c ID'leri ile isimler girdik.. ksort() deyimi ile bu değişkenleri ID'lerine göre sıralayarak foreach döngüsüne aldık.. Sonuç alfabetik sıra ile sedat, selma ve rıza isimleri alt alta görünür.

Şimdi birde bir dizi değişkeninin içerisinde bir değer arattıralım.. Bu işlem için array_search() fonksiyonunu kullanırız. Kullanımı aşağıdaki gibidir.

<?
$dizidegiskeni=array('bir','ik i','uc','dort','bes' );
echo array_search('dort',$dizidegis keni);
?>

Bu işlem sonucunda karşımıza 3 değeri çıkacaktır.. Bu değerin anlamı, aranan değerin dize içerisindeki sıra numarası. Daha öncede bahsettiğimiz üzere alt dize değerlerinin sıra numaraları 0'dan başlayarak yükselir.. 4'üncü olarak girdiğimiz değer haliyle karşımıza 3 sıra numarası ile gelecektir..