Hz. İmam Ali

Doğum Tarihi: (M) 29.07.599, (H) H.Ö. (23) 3 Recep
Şehadeti: (M) 24.01.661, (H) 22 Ramazan 40
Gömülü Olduğu Yer: Necef
Yaşı: 64
Çocuk Sayısı: 12 E, 15 K.
Katili: İbni Mülcem
Künyesi: Ebu-l Hasan
Babası: Ebu Talib
Annesi: Esed Kızı Fatıma
Yüzüğünün Yazısı: Kuluna sahip Allah'tır
İmamet Süresi: 30 yıl.

Birinci imamdır. Kabe’de doğan hiç puta tapmadan 8 yaşında iken Müslümanlığı kabul eden Hz. Muhammed’in amca oğlu, aynı zamanda damadı olan Allah’ın Aslanı Aliyel Mürteza 4. halife idi. Hz. Muhammed’in Hz. Ali için şu hadisleri söylediği rivayet edilir:

- Her nebinin nesli kendinden gelmiştir, benim neslim Ali’den gelecektir.
- Benim sırrımın sahibi Ebu Talib oplu Ali’dir.
- Ali benim dünya ve ahret kardeşimdir.
- Ali’nin dostu benim dostum, Ali’nin düşmanı benim düşmanımdır.
- Ben ilmin şehriyim Ali de kapısıdır.

Bu güzel sözlere muhatap olan Hz. Ali, cesareti, adaleti, hitabeti, İslam dini hakkındaki bilgileri ile kitaplara sığmaz.


Hz. İmam Hasan

Doğum Tarihi: (M) 12.03.624, (H) Ramazan 3
Şehadeti: (M) 25.03.670, (H) 28 Sefer 50
Gömülü Olduğu Yer: Medine
Yaşı: 50
Çocuk Sayısı: 8 E, 7 K.
Katili: Cü’de
Lakabı: Mücteba
Künyesi: Ebu-Muhammed
Babası: Ali
Annesi: Fatıma
Yüzüğünün Yazısı: Üstünlük Allah'ındır
Zamanındaki Padişahlar ve Halifeler: Muaviye
İmamet Süresi: 10 yıl.

İmam Hasan, o sırada Şam valisiyken iktidarı türlü oyunlarla elde etmiş olan Muaviye’ye mektuplar yazarak, yola getirmeye çalıştıysa da başaramadı. Çevresindekilerin ihaneti yüzünden halifeliği ona bırakmak zorunda kaldı. İkinci imamdır. Hz. Muhammed’e benzerdi. Halim ve selim bir zattı. Dedesi tarafından çok sevilirdi. Hz. Muhammed onu severken dudaklarına yakın yerden öper ve gözyaşı dökerdi. Soranlara: “Ölüm Hasan’ın ağzından girecektir” derdi. Dediği gibi de olmuş; karısı Cu’de, Muaviye’nin kışkırtması: “Seni oğlum Yezid’e alacağım, sen halife karısı olacaksın” kandırması ile İmam’ın suyuna zehir katmıştır (670).

Hz. İmam Hüseyin

Doğum Tarihi: (M) 25.02.625, (H) 5 Şaban 5
Şehadeti: (M) 10.10.680, (H) 10 Muharrem 58
Gömülü Olduğu Yer: Kerbela
Yaşı: 57
Çocuk Sayısı: 4 E, 3 K.
Katili: Şimr
Lakabı: Şehid
Künyesi: Ebu-Abdullah
Babası: Ali
Annesi: Fatıma
Yüzüğünün Yazısı: Tanrı'nın emri olur.
Zamanındaki Padişahlar ve Halifeler: Muaviye, Yezid
İmamet Süresi: 11 yıl.

Üçüncü imamdır. Hz. Ali’nin en küçük oğludur. Hz. Muhammed’in torunları için birçok hadis vardır: “Her nebinin nesli kendinden gelir, benim neslim Hz. Ali ve Hz. Fatıma’dan gelecektir” diyerek Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’i evlatları yerine koymuş ve öyle severdi Hz. Muhammed. Veda Hutbesi’nde: “Size iki emanet bırakıyorum. Biri Kuran-ı Kerim diğeri de Ehlibeyt’imdir” dediği emanetlerden Ehlibeyt, bütün Müslümanların şefaat bekledikleri Hz. Muhammed’in ahfadı, torunları; Muaviye’nin oğlu lain Yezit’in askerleri tarafından Kerbela çölünde şehit edildiler(72 kişi). Hakkı olan hilafeti almak için değil, Müslümanlığın, dedesinin ve babasının yolundan, asıl İslam’dan saptırıldığı için isyanda olan Hz. Hüseyin ve Ehlibeyt Müslümanlık uğruna şehit olmuştur.



İmam Zeynel Abidin

Doğum Tarihi: (M) 10.01.658, (H) 5 Şaban 38
Şehadeti: (M) 17.10.713, (H) 22 Muharrem 96
Gömülü Olduğu Yer: Medine
Yaşı: 58
Çocuk Sayısı: 11 E, 4 K.
Katili: Hüşam
Lakabı: Seccad
Künyesi: Ebu-l Hasen
Babası: Hüseyin
Annesi: Şah Zenan (Şehri Banu)
Yüzüğünün Yazısı: Başarım Allah'ladır.
Zamanındaki Padişahlar ve Halifeler: Yezid, 2. Muaviye, Mervan, Abdülmelik, Velid
İmamet Süresi: 35 yıl.

Dördüncü imamdır. Hz. Hüseyin’in oğludur. Kerbela olayı sırasında hasta olduğu için savaşamamış, hastalığı hayatını kurtarmıştı. Zeynel Abidin Kerbela Savaşı’ndan sonra Kufe’ye oradan da Şam’a götürüldü. Zincire vurulmuş olarak Yezidin önüne çıkarıldı. Daha sonra serbest bırakıldı. Hz. Muhammed’in ve Hz. Ali’nin soyu İmam Zeynel Abidin’le yürüdü, Abdülbaki Gölpınarlı’ya göre 716 yılında öldü. Emevi hükümdarı Abdülmelik tarafından zehirletilerek öldürüldüğü belirtiliyor. “Sahifet-ül Kamile” ve “Risalet-ül Hukuk” adında eserleri vardır. İmam Zeynel Abidin de cetleri gibi din bilgileri yönünden fevkalade bilgilere sahip, zamanın alimlerine ders verecek kadar genel kültüre ve geniş bir dünya görüşüne sahipti.


İmam Muhammed Bakır

Doğum Tarihi: (M) 10.05.676, (H) 3 Sefer 57
Şehadeti: (M) 28.03.733, (H) 7 Zilhicce 117
Gömülü Olduğu Yer: Medine
Yaşı: 57
Çocuk Sayısı: 5 E, 2 K.
Katili: İbrahim
Lakabı: Bakır
Künyesi: Ebu Cafer
Babası: Ali Zeynel Abidin
Annesi: Fatma Bint-al Hasen
Yüzüğünün Yazısı: Tanrı'nın emri olur.
Zamanındaki Padişahlar ve Halifeler: Velid, Süleyman, Ömer İbni Abdulaziz, Yezid, Hişam
İmamet Süresi: 19 yıl.

Beşinci imamdır. Pek çok bilgin yetiştirmişti. Kuran-ı Kerim’in en doğru yorumunun, en gerçek hadislerin İmam Bakır tarafından söylendiğini, zamanının tüm bilginleri kabul ederdi. Bir gün ikinci halife Ömer’in oğlu Abdullah’a bir kişi, çözemediği bir konuda soru sorar. O da o esnada biraz ilerden geçmekte olan İmam Bakır’ı göstererek: “Git şu gidene sor. Ama ne söylerse gel bana haber ver” der. Adam Hz. İmam’a yaklaşarak sorusunu sorar ve aldığı cevabı Abdullah’a bildirir. “Onlar her şeyi doğru anlarlar ve her şeyin doğrusunu bilirler. Çünkü Ehlibeyt soyundandırlar” der.

İmam Cafer-i Sadık

Doğum Tarihi: (M) 23.05.699, (H) 17 Rebiülevvel 80 (83)
Şehadeti: (M) 22.01.766, (H) 25 Şevval 148
Gömülü Olduğu Yer: Medine
Yaşı: 69
Çocuk Sayısı: 7 E, 3 K.
Katili: Mansur
Lakabı: Sadık
Künyesi: Ebu Abdullah
Babası: Muhammed-ül Bakır
Annesi: Ummu Ferve
Yüzüğünün Yazısı: Dostum Allah'tır. O beni korur.
İmamet Süresi: 34 yıl.

Altıncı imamdır. Alevilik konusunda bilgi yönünde ileri seviyede olduğundan, kendisinden sonra gelen Ehlibeyt yanlılarına en sağlam bilgileri o ulaştırmıştır. Bu işi o kadar sistemleştirmiştir ki, koyduğu ilkeler Aleviliğin yasaları haline gelmiştir. Zamanla fikirleri o kadar gelişmiştir ki Caferilik diğer İslam mezhepleri arasında ayrı bir yer işgal etmiştir. Alevilik esaslarını o kadar mükemmel düzenlemiştir ki, İslamiyet’in kabulünden sonra Anadolu’ya gelen Türk boylarının büyük bir kısmı (kendi inanç ve törelerinden ödün vermeksizin) Aleviliği benimsemiştir. Yani bu mezhep, Türklerin birlikte getirdikleri Türk diline, Türk müziğine, Türk dansına, Türk şiirine vs. hiç engel olmamıştır. Maliki Mezhebi’nin kurucusu Malik Bin Enes’in: “Üstünlük, bilgi, ibadet ve takva bakımından İmam Cafer’den ilerisini ne bir göz görmüş, ne de bir kulak duymuştur.” sözü kayda değerdir.



İmam Musa-i Kazım

Doğum Tarihi: (M) 08.11.745, (H) 7 Sefer 127 (128)
Şehadeti: (M) 01.09.799, (H) 25 Recep 185 (183)
Gömülü Olduğu Yer: Kazımeyn/Bağdat
Yaşı: 57
Çocuk Sayısı: 18 E, 19 K.
Katili: Harun
Lakabı: Kazım
Künyesi: Ebu-l Hasen
Babası: Cafer-i Sadık
Annesi: Hamide
Yüzüğünün Yazısı: Allah yeter bana
İmamet Süresi: 35 yıl.

Yedinci imamdır. İmam Cafer-i Sadık’ın oğludur. İmam Musa-i Kazım da dedeleri gibi geceleri içi ekmek, et ve para dolu zembili sırtına vurur, yetimlerin, kimsesizlerin evlerini dolaşır kendisini tanıtmadan onlara yardım ederdi. Bu dönemde Emeviler’den sonra Abbasiler de Ehlibeyt’e zulüm ve gaddarlık yapmaya devam eder. Ehlibeyt’i sevenler çoğaldıkça haliyle onların hükümdar olmasını isteyenler de çıkıyordu ve isyan hazırlıklarına girişiyordu. Saray içindeki lüks yaşantıya karşılık ülkede halkı sefalet, açlık, işsizlik kırıp geçirmekteydi. Halife Harun Reşit lüks yaşantısını sürdürürken, açlık ve sefalet içinde yaşayan yoksul halkın Musa-i Kazım çevresinde toplanmasından ve ayaklanmasından korkuyordu. Bu kuşkudan dolayı Musa-i Kazım’ı zehirli hurma yedirerek öldürttü

İmam Ali Rıza

Doğum Tarihi: (M) 29.12.765, (H) 2 Zilkade 153
Şehadeti: (M) 24.08.818, (H) 20 Sefer 203
Gömülü Olduğu Yer: Meşhed/Tus (Horasan)
Yaşı: 55
Çocuk Sayısı: 1 E, 1 K.
Katili: Me’mun
Lakabı: Rıza
Künyesi: Ebu-l Hasen
Babası: Musa-i Kazım
Annesi: Necime
Yüzüğünün Yazısı: Allah yeter bana.
İmamet Süresi: 20 yıl.

Sekizinci imamdır. İlk kez türbesi, Arap topraklarının dışında bulunan imamdır. Horasan’ın Tus kentinin Senabad köyünde yatmaktadır. Bu nedenle Hacı Bektaş-ı Veli’nin İmam Rıza’nın torunu olduğu neredeyse kesinlik kazanmaktadır. Çünkü bilindiği gibi Hacı Bektaş Horasan’lıdır ve oradan Anadolu’ya gelmiştir. İmam Rıza’nın pek çok eseri vardır. Bunlardan risaleler şöyle sıralanabilir: “Şer’i Hükümlere Ait”, “Şer’i Hikmetlere Ait”, hükümdar Memun’a yazdığı “Din Hakkındaki” ve yine ona yazdığı “Sağlık Hakkındaki Risaleler”, “Fıkh-ur Rıza, Sahiffet-ür Rıza”. Bu yüce insan da, kendisinden önceki yedi seçkin Ehlibeyt imamı gibi,gerek ahlaksal geğerler, gerekse bilgi alanında üstün bir yere sahipti. Eski kaynaklar İmam Ali Rıza’nın hayatı boyunca hiç kimseye kötü söz söylemediğini, kimseyi kırıp incitmediğini kaydederler. Olanakları ölçüsünde yoksullara düzenli olarak yardımlarda bulunurdu. Bu yardımlarda aracı kullanmaz, yardımlarını gizlice yapardı.


İmam Muhammed Taki

Doğum Tarihi: (M) 11.04.811, (H) 10 Ramazan 195
Şehadeti: (M) 25.11.835, (H) 30 Zilkade 220
Gömülü Olduğu Yer: Kazımeyn (Bağdat)
Yaşı: 25
Çocuk Sayısı: 4 E, 7 K.
Katili: Mu’tesem
Lakabı: Cevad
Künyesi: Ebu Cafer
Babası: Aliyyül Rıza
Annesi: Sebike
Yüzüğünün Yazısı: Allah nede güzel kudret sahibidir.
İmamet Süresi: 8 yıl.

Dokuzuncu imamdır. Çok ibadet eden, kendini Allah’a adamış Taki sözcüğü ise lakabıdır. Babası İmam Ali Rıza’nın Tus şehrinde Hakk’a varmasından sonra, 17 yaşında iken imamlık görevine başladı. Ehlibeyt’in ve onların soyundan gelen tüm imamların geniş bilgileri, ahlaksal alanda doruklaşan nitelikleri, bireysel ve toplumsal ilişkilerindeki sıcak ve içten yaklaşımları; özveriyi, hoşgörüyü, alçak gönüllülüğü, doğruluğu, mertliği, yardımseverliği kendileri için vazgeçilmez temel davranış ilkeleri olarak benimseyişleri nedeniyle, yüzlerce yıldır dünyanın dört bir yanında yaşayan milyonlarca insan tarafından örnek alınmaları ve izlenilmeleri gereken birer önder olarak kabul edilmişlerdir.



İmam Ali-en Naki

Doğum Tarihi: (M) 16.09.829, (H) 13 Recep 214
Şehadeti: (M) 28.06.868, (H) 3 Recep 254
Gömülü Olduğu Yer: Samara
Yaşı: 42
Çocuk Sayısı: 4 E, 1 K.
Katili: Mütevekkil
Lakabı: Hadi
Künyesi: Ebu-l Hasen
Babası: Muhammed-el Cevad
Annesi: Semane
Yüzüğünün Yazısı: Ahıtları korumak Allah huylarındandır.
Zamanındaki Halifeler: Muta'sım Vasık, Mütevekkil, Muntasır, Mustain, Mu'tezz, Mu'temed
İmamet Süresi: 33 yıl.

Onuncu imamdır. Asıl adı Ali’dir. Lakapları Naki (temiz, pak), Hadi (doğru yol gösteren) demektir. İmam Ali Naki babası Hakk’a yürüdüğünde 7 yaşlarında idi. Babasının vasiyeti üzerine imamlık görevini üstleneceği için çok iyi yetiştirildi. Genç yaşta herkese verdiği güven, ilişkilerindeki incelik ve sıcak yaklaşımları ile ilgi, sevgi ve saygı görmeye başlamıştı. Bu durumu kıskanan Medine valisi, Abbasi halifesi Mütevekkil’e bir mektup yazıp İmam Naki’nin hilafet için tehlike oluşturduğunu Bağdat’a aldırılması gereğini bildirdi. Halife tarafından Bağdat’a çağrılan İmam Ali Naki’ye halk da büyük ilgi ve sevgi gösterdi. Tüm yaşantısı boyunca gerçek İslam’ı anlatmaya çalıştı.

İmam Hasan-ül Askeri

Doğum Tarihi: (M) 27.10.846, (H) 8 Rebiülevvel 231
Şehadeti: (M) 02.01.874, (H) 8 Rebiülevvel 260
Gömülü Olduğu Yer: Samara
Yaşı: 28
Çocuk Sayısı: 2 E
Katili: Mu’temed
Lakabı: Vekil
Künyesi: Ebu-Muhammed
Babası: Ali
Annesi: Susen (Hudeys)
Yüzüğünün Yazısı: Noksan sıfatlardan arıdır; göklerin ve yeryüzünün anahtarı
Zamanındaki Padişahlar ve Halifeler: Mu’tezz, Muhtedi, Mu’temed – İmamet Süresi: 6 yıl.

On birinci imamdır. Ceddi gibi, yaşadığı devrin, din bilginleri açısından, büyük uleması idi. “Tefsir”, “İsmail Nişaburi’ye Mektuplar”, “Helal ve Haram’a Dair Risale” gibi eserleri vardır.


İmam Muhammed Mehdi

Doğum Tarihi: (M) 30.07.869, (H) 15 Şaban 226
Lakabı: Mehdi
Künyesi: Ebu-l Kasım
Babası: Hasan’ül Asker
Annesi: Nercis
Yüzüğünün yazısı: Benim Allah Hucceti ve Özkulu

Onikinci ve son imam olan İmam-ül Hüccet’tir. Babasının şahadetinden sonra halktan gizlenmiştir (Küçük gizlenme). Bu gizleniş sırasında ümmetine elçilik yapan Ebu Hasan Ali ölünce Gaybet-i Kübra (Büyük gizleniş) başlamıştır. Hz. Muhammed Mehdi’nin ne olduğu, bu gizlenişten sonra anlaşılamamıştır. Aleviler onu, o gün bugündür hep bir kurtarıcı olarak bilmekte ve kurtarıcı olarak beklemektedirler. Bu devrin sonunu ancak Tanrı bilir. Pir Sultan Abdal bir sözünde bu inancı şöyle dile getiriyor:

Mehdi Dede’m gelse gerek
Ali divan kursa gerek
Haksızları kırsa gerek
İntikamını ala bir gün



ALINTI