Osmanlı döneminde İstanbul'da yaşayan Ermeni asıllı ünlü yazar Hagop Baronyan'ın 24 Kasım 2006'dan beri Trabzon'da sahnelenen `Bağdasar Kardeş' adlı oyununa Trabzonlular büyük ilgi gösteriyor. Ermeni klasiği sayılan bu oyun, iki halk arasında sanatla bir dostluk köprüsü kuruyor






Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink'in katil zanlısı ve azmettiricilerinin yaşadığı kent olarak deme gelen Trabzon'da, Ermeni bir yazarın yazdığı, Ermeni bir yönetmenin sahneye koyduğu oyun büyük ilgi görüyor.

Oyunun hikayesinin 2004 yılında başladığını belirten Trabzon Sanat Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Necati Zengin, "2004 yılında Doğu Konferansı Aydınlar Grubu ile Erivan' a gitmiştim. Zaten son 4 yıldır Trabzon'daki Uluslararası Tiyatro Festivali'ne Ermeni oyunları da katılıyordu. Burada onların oyunları ilgiyle izleniyordu. Bunu daha ileriye götürmek için bir proje ortaya attık. Bu projeye göre bir Ermeni yazarın oyunu Türkiye'de Türk sanatçılarla, bir Türk yazarın oyunu da Ermenistan'da o ülkeden sanatçılarıyla sahneye konulacaktı. Politik tarihten meydana gelen gerginliğin yumuşatılması için sanatı barış amacı olarak kullanmak istedik. Bağdasar Kardeş oyunu buradan ortaya çıktı. Tercümanlık yapan arkadaşımız, Agos Gazetesi'nin Erivan temsilcisi olan Diran Lokmagözyan'dı. Oyunu o çevirdi. 2006'nın Ekim ayında yine Erivan'daki bir tiyatro festivaline gittim. Oyunun bir Ermeni rejisör tarafından sergilenmesini istediğimi söyledim. Hrant Agopyan isimli Ermeni tiyatro ve sinema rejisörü ile tanıştık. Teklifimi kabul etti. 40 gün kadar burada prova yaptık. 24 Kasım 2006'da da oyunun prömiyerini gerçekleştirdik" dedi.

Oyunun Hüseyin Kazaz Kültür Merkezi'nde bugüne kadar birçok kez sahnelendiğini ifade eden Necati Zengin, "Oyun 1891 yılında İstanbul'da ölen dönemin ünlü Osmanlı tiyatro yazarlarından biri olan Ermeni asıllı Hagop Baronyan'a ait bir komedi. Bağdasar Kardeş oyunu eski Sovyet cumhuriyetlerinde, Gürcistan ve Ermenistan'da yüzlerce kez sahnelendi. Ermeni klasiklerinden biri" diye konuştu

ÖNCELERİ TEDİRGİN OLDULAR
Oyunun hazırlık aşamasında tiyatro grubundaki arkadaşlarıyla görüşmeler yaptığını belirten Necati Zengin, şunları söyledi:

"Bu oyunu ilk belirlediğimde gruptaki arkadaşlarımda ve bende küçük bir tedirginlik oldu. Türk - Ermeni ilişkileri yüzünden tepki görebiliriz diye düşündük. Ama ben aldırmadım. Ermeni rejisör geldikten sonra Emniyet Müdürümüze gittik. Gayet sıcak karşıladı. Oyunumuzun prömiyerini vali yardımcılarımız ve birçok kesimden insan izledi. Çok beğenildi. O kaygılarımızın boşa gittiğini anladık. Halkımızdan `Neden Ermeni oyunu?', `Neden Ermeni rejisör?' şeklinde tepki bile almadık. Tarihten gelen bir ortak kültür var. Bin yıllık yaşanmışlık var. Batılı anlamda Osmanlı tiyatrosunu kuran Ermeniler. Onlara da bir vefa borcu olarak bu oyunu sunduk. Esas amaçlarımızdan biri de bu oyunu Türkçe olarak Ermenistan'da sahnelemek. Mayıs ayının ikinci haftasında Ermenistan'ın 4 büyük şehrinde bir organizasyon yapacağız."

HRANT DİNK DE İLGİ GÖSTERİYORDU
Necati Zengin, Bagdasar Kardeş oyununa Hrant Dink'in de büyük ilgi gösterdiğini ifade ederek, "İstanbul turnemiz de sözkonusuydu. Hrant Dink'le bu konuyu görüşmüştük. Geçen hafta 2- 3 saatliğine Hrant'a uğradık. Daha önce de Agos Gazetesi oyunumuzdan birkaç kez bahsetmişti. Hrant da İstanbul turnesi için elinden geleni yapıp bir salon bulmak için tiyatrocu arkadaşlarını arayacağını söylemişti. Organizasyon konusunda bize yardımcı olacaktı. Çok sevdiğimiz yakın bir dostumuzdu" dedi.

Bir sanat adamı olarak Trabzon'un bu tür olaylarla anılmasını içine sindiremediğide ifade eden Zengin, "Trabzon kültür ve sanat şehri olarak bilinir. Burası gerçekten öyle bir kenttir. İstanbul'dan sonra Anadolu'da tiyatro ile bu kadar yoğrulan bir kent yok. Tarihi de çok eski. Fakat bu kesintiye uğradı bazı zamanlar. Ama tiyatro birçok insanın çabasıyla yeniden canlanıyor" tespitinde bulundu.

ŞİMDİ SIRA BİZDE
Necati Zengin, ikinci aşamada kendisinin Ermenistan'da bir Türk oyunu sahneleyeceğini ifade ederek, "Onlar da çok istiyor. Bir Türk yazarın oyununu, Ermeni tiyatrocularla sahneye koyacağız. 2 - 3 tane oyun var. Oyunların belirlenmesine çalışılıyor. Bakalım karşılıklı bu çaba nereye kadar gider" diye konuştu.

HRANT'IN ANISINA OYNAYACAĞIZ
Necati Zengin, 29 Ocak Pazartesi günü Hüseyin Kazaz Kültür Merkezi'nde suikast olayının ardından ilk oyunlarını sergileyeceklerini belirterek, "Aslında belki bugünlerde daha sık oynamamız gerekiyordu. Çünkü yoğun ilgi var oyuna. Ama fiziki şartlar yeterli değil. Salonda başka programlar var. Turnelerimiz var. Kars, İstanbul ve Adapazarı turnelerimiz sözkonusu. Buradaki ilk temsilimiz Hrant'ın anısına olacak. Hrant'tan bahsedeceğiz. Onun bu oyuna ilgisini, yazdığı yazıları gündeme getirip bir anma düşünüyoruz" dedi.