Başarılı şehir fotoğrafları çekmek için küçük ipuçları

Dergilerde gördüğünüz fotoğrafları çekebilmek için nelere dikkat edip hangi şartları yerine getireceğimizi ve sonuçta “işte bu fotoğrafı çekmek istiyordum” a ulaşmayı hedefleyeceğiz.

Yıllardır düşlediğiniz manzara fotoğraflarını çekmek için artık zaman gelmiştir. Bütçenizin yettiği oranda bir dijital SLR makine, birkaç objektif ve gerekli asgari malzemeyi de aldınız. Sıra gezi dergilerinde gördüğümüz (İstanbul – Boğaz) gibi manzaraları çekmeye geldi. Gidip sehpayı kurmak, gerekli ışık ölçümlerini yapmak ve deklanşöre basmak… Ve siz de öyle yapıyorsunuz; gidip sehpanızı kurup gerekli ölçümleri yapıyorsunuz ve deklanşöre basıyorsunuz. Ama dijital SLR makinenizin ekranına baktığınızda gördüğünüz fotoğraf bir kartpostalın yarısı değerinde dahi değil. Gördüğünüz manzara ile sizin çektiğiniz arasında çok ama çok fark vardır ve siz bu kadar uğraşmanıza rağmen hayalinizdeki manzara fotoğrafına ulaşamamış durumdasınız. Bir kez daha aynı olumsuz fikir gelip yerleşir aklınıza: Ben bu işi beceremeyeceğim. (Aynı anda şunu da düşünürsünüz; peki çekenlerin benden farkı ne?). İşte konumuz da tam burada başlıyor. Bu çalışma ile aslında birçok profesyonelin çekerek tükettiği; ama en azından bizim de aynısını çekebileceğimiz fotoğrafları çekebilme ipuçlarını elde etmenin olanağını yakalayacağız.


Manzara fotoğraflarında kompozisyon

İşe, güzel manzara fotoğrafları yayınlayan dergileri inceleyerek başlayabiliriz.
Bu fotoğrafları incelediğimizde, kare içinde üç öğenin göze battığını ve manzaraya bakılır kıldığını görürüz. Bunlar sırasıyla;

Ön Öğe: Su fotoğraflarında kadraj, suyun içinden değil suyun kenarındaki kayalık veya plajdan başlar. Yani fotoğrafçı, gölü-denizi ya da şelaleyi anlatmaya öndeki kayayı veya kumu göstererek başlar.

Orta Öğe: Fotoğrafın orta kısmını suyun kendisi, eğer varsa güneşin ya da dağların yansıması kaplar.

Arka Öğe: Bu tür fotoğraflarda üçüncü plan yani arka öğe gökyüzü ve bulutlardır.
Siz de böyle bir fotoğrafı çekerken düşünün ve kendinize sorun; Ön planda neler olacak? Orta planda su veya yansıma ne kadar olacak? Arka plandaki, yani üçüncü öğe, fotoğraf karesine ne kadar girecek? Bulutların ve gökyüzünün görüntüsü güzel ise, kompozisyon kurallarından hatırladığınız kareyi üçe bölme (altın kesim) kuralını uygulayarak fotoğraf karenizin üçte ikisinde gökyüzünü vurgulayabilirsiniz. Şimdi yola koyulma ve bu bilgiler ışığında, özlenen manzara fotoğraflarını elde etme zamanı. İşte işin püf noktası burada; yani zamanda. Bir başka deyişle; profesyonel manzara fotoğrafçılarının çektiği zamanı kullanmada…

Dijital seyahat ve şehir fotoğrafçılığı

Profesyonel fotoğrafçılar tıpkı doğa fotoğrafında olduğu gibi, seyahat ve şehir fotoğraflarında gün doğumunu tercih eder. Bunun sebeplerini şöyle sıralayabiliriz;
Bu zamanda ışık olabilecek en mükemmel yapıdadır. Manzara fotoğraflarına altın sarısı sihirli görüntüyü veren sabah ışığı şehir fotoğraflarımızda da inanamayacağınız bir etki yaratır.
Gündüz çekilen fotoğraflarda göze hoş görünmeyen ve sert ışıklarla yok olan detaylar, sabah ışığında rüyamsı bir anlatıma bürünür.
Gündüz şehir fotoğrafları çekerken en çok şikâyet ettiğimiz şey istemediğimiz halde fotoğraf karemize giren insanlar ve arabalardır. Günün ilk dakikalarında boş şehirde bundan da kurtulmuş olursunuz. Bir sokağı en temiz haliyle, bir binayı önünde kalabalıklar ya da araçlar olmadan rahatlıkla fotoğraflayabilirsiniz. Bu çalışmayı yaparken kesinlikle tripod kullanmalısınız. Tripod kullanımı, kısık diyaframlar kullanarak net alan derinliğini artırmanızı sağlarken; aynı zamanda görüntüyü daha iyi kontrol ederek çekme imkânı verecektir.
Sabahın ilk ışıklarıyla başlayan çekiminizi güneş yükselip kalabalıklar görünene kadar sürdürebilirsiniz. Şehir fotoğrafçıları için bir başka mükemmel ışık zamanı da akşam karanlı
k çöktüğü zamandır. Sabah ışığı ile arasındaki fark ise akşam kalabalığın hala sokakta olmasıdır. Ama yine de alacakaranlıkta çekilen fotoğraflar altın sarısı rengi ile beğeneceğiniz görüntüler olacaktır.

Şehir ve seyahat fotoğrafları için küçük ipuçları

* Seyahat ve şehir fotoğrafları çekerken, kalabalık sokak ve caddeleri çekmeyin. Profesyonel seyahat dergilerine bakın, onları n hiçbir sayfasında aşırı kalabalık sokak ve cadde fotoğrafları yoktur. Tam aksine, sakin bir sokak ya da caddede ya bir yaşlı insan ya da bir çocuk görürsünüz. Yaşlılar ve çocuklar, fotoğrafa müthiş bir çekicilik katar. Sizin profesyonellerden neyiniz eksik? Siz de öyle yapın!

* Renkler fotoğrafı ön plana çıkaran ana öğedir. Şehir fotoğrafı çekerken, parlak ve canlı renkleri fotoğraf karelerinize alın. Renkli pencereler, kapılar, kontrast oluşturan duvar boyaları, yoldan geçen ya da park halindeki renkli arabalar, şehir fotoğraflarınıza canlılık ve görsel zenginlik katacak öğelerdir. Zaten etrafınıza dikkatle bakınca ne kadar yakınınızda ve çok olduğunu göreceksiniz.

* Seminerlerde hep söylediğim ve önemle vurguladığım bir şey var; Çoğu fotoğrafçı bir yere gider, çekeceği kareyi bulur ve defalarca aynı noktadan sayısız çekim yapar. Sonuç; birbirinin tekrarı, rutin görünümler… Yerinden hareket etmeyi düşünmeyen, sağa sola bakmayan, yönünü ve yüksekliğini değiştirmeyen amatörlerin “Fotoğraf çekecek bir şey bulamıyorum” yakınması işte bu sebeptendir. “Ne çekelim?” yerine; çekeceğimiz konunun daha ilginç görüneceği uzaklıklar ve yükseklikleri kapsayan “nasıl çekelim?” sorusu gelmelidir. Bulduğunuz konuyu, farklı uzaklılar ve yüksekliklerde bir şeyin üzerine çıkıp gözlemleyerek, önüne bir görüntü koyarak çekmeyi deneyin. Yani durmayın. Gözünüz ve ayaklarınız farklı görüntüyü bulmak için sürekli hareket halinde olsun. Bazen, topluluğun gittiği yönlerin tersine gidin. En azından, farklı olacaksınız. Diğerleri, sokaktaki kalabalığa yönelmişken siz ışığı takip edin, ara ve dar sokaklara girmekten kaçınmayın.

* Şehir fotoğrafı çekerken, çoğunlukla geniş objektifler kullanarak, tüm görüntüleri bir kareye sığdırmaya çalışırız. Geniş açı ile kareye sığdırdığımız görüntüler küçülüp deformasyona uğradığı için de istediğimizi tam olarak anlatamayız. Bunun yerine bütünü anlatan ve ona götüren detayları da çekmeyi deneyin. Bir camiyi, önündeki güvercinleri, gelip geçen kalabalıkları ile bir kareye sığdırmak yerine, merdivenlerdeki güvercinlerle veya bir kubbe detayı ile anlatmayı deneyin. Bazı fotoğraflarınızda bırakın gerisini izleyici tamamlasın. Unutmayın, bütün, ayrıntıda gizlidir. Siz de sadece ayrıntıları çekerek işin özüne inin. Eğer farklı ışık ve zamanda şehir görüntüleri çekmiyorsanız boşuna çekmeyin, bu tür fotoğraflar kartpostal satıcılarında yeterince var. Bir liraya alacağınız görüntüler için neden zaman ve enerji harcayasınız ki?

* Yapıların, sokakların ve şehir girişlerinin tabelalarını çekin. Ben bunun çok faydasını gördüm. Daha sonraki süreçlerde “burası neresiydi, yapının adı ve özelliği neydi?” deyip aranmak yerine bu fotoğraflara bakarak istenilen bilgiye ulaşırsınız. Dijitalde film harcama derdimiz zaten yok. Bir iki kare fazla çekmenin ne zararı olacak ki?

* Şehir fotoğraflarınızı öldüren en büyük etki gereksiz kalabalıklardır. Siz sadelik arayın. Kalabalıkların olmadığı fotoğraflar çekmeye çalışın. Ön plana alacağınız bir öğe ile arkayı flulaştırarak (net alan derinliğini azaltarak) farklı şehir kareleri oluşturun. Fotoğraf sadeleştiği oranda iyi fotoğraftır.


MEHMET ÖZŞİMŞEK