Üyelik tarihi: Oct 2006
Nerden: N/A
 Cevap : Amatör Fotoğrafçı İçin Temel Bilgiler
ok önemli diğer bir aparat ise Objektif' lerdir. Objektif kalitesi, yapacağınız fotoğrafın kalitesinde belirleyici rolü olan belki de en önemli faktördür.
Amatörlerin en fazla kullandığı küçük format ( 35 mm. film kullananan ) makinalar için en önemli objektif, 50 mm. normal objektif' tir. İnsan gözüne en yakın görüntüyü kaydettiği varsayılarak bunlara normal objektifler denmektedir.
Orta format makinalarda ( hangi format olduğuna bağlı olarak ) normal objektif 85 mm. - 90 mm. , büyük format makinalarda 105 mm. ve daha yukarısı normal objektif ' tir. O halde objektifin konumunu belirleyen şey, makinanın kullandığı filmin formatıdır, denebilir.
Küçük format makinalar için 50 mm. den başlayarak, aşağı doğru 35 mm. 28 mm. 24 mm. 19 mm. 16 mm...........ve diğerleri geniş açı objektiflerdir. Geniş açı objektifleri makinanıza taktığınızda, vizörden bakın, 50 mm. objektifle gördüğünüz alana oranla çok daha geniş bir alanı göreceksiniz. Görme açısı , (mm. cinsinden) objektifin açısını tanımlayan rakamlar küçüldükçe, giderek daha çok genişleyecektir. Örneğin ; 16 mm. bir objektif 24 mm. objektife göre daha geniş bir alanı fotoğraf karesine alacaktır.
Bu bilgiden yola çıkarak , orta format objektiflerde ( normal objektifi 85 mm. kabul edersek ) 65 mm. , 50 mm. , 35 mm...........geniş açı objektiflerdir diyebiliriz. Veya büyük format bir makinada ( normal objektifi 105 mm. kabul edersek ) 90 mm. ,50 mm., 35 mm..............geniş açı objektiflerdir diyebiliriz.
Bu bilgilerin ışığında, normal bir objektife göre ( mm. cinsinden )daha yüksek rakamlarla ifade edilen objektiflerin de dar açılı objektifler olduğunu söyleyebiliriz. Örneğin küçük format makinalar için ; 70 mm., 85 mm., 105 mm., 210 mm., 300 mm.,500 mm., 600 mm............objektifler dar açılı objektifler ya da tele objektifler olarak tanımlanır.
Aynı şeyi orta format bir makine için düşünürsek ; 105 mm., 200 mm., 300 mm., 500 mm..............objektifler tele objektifler olacaktır. Büyük format bir makinada ise ; 200 mm., 300 mm., 500 mm...........tele objektiftir. Rakamlar büyüdükçe, görme açısının daha fazla daralacağı açıktır. Örneğin ; 500 mm. bir objektifin görme açısı, 200 mm. bir objektife göre daha dar olacaktır.
Bunun dışında üzerinde hareketli bir bileziği bulunan değişken odaklı zoom objektifler de vardır. Örneğin ; 28 mm. - 70 mm. aralığını kapsayan zoom bir tek objektif , 80 mm. - 210 mm. aralığını kapsayan bir tek objektif , 100 mm. - 300 mm. aralığını kapsayan bir tek objektif ..............gibi.
Bir de makro objektifler vardır ki, bunlar da çok küçük nesneleri ( çiçek,böcek.....gibi) büyük boyutlu fotoğraflamak için, yani söz konusu objeleri çok daha yakın plan çekebilmek için kullanılırlar. Çoğunlukla makinalarımızda kullandığımız normal objektiflerin, geniş açı ya da tele objektiflerin, aynı zamanda makro özellikleri de bulunabilmektedir. Bununla birlikte, sadece makro çekim yapmak üzere üretilmiş çok özel körüklü makro objektifler de vardır.
Objektiflerin üzerinde ; diyafram açıklığını belirlemenizi sağlayacak olan bir diyafram bileziği, bir netleme bileziği ve eğer değişken odaklı zoom objektif ise hareketli bir zoom bileziği bulunacaktır.
En önemli unsur diyafram bileziğidir. Fotoğraf makinalarında en fazla bilinmesi gereken eleman diyafram açıklığıdır. Elektronik makinaların önemli bir kısmında enstantane değerlerinde olduğu gibi , diyafram açıklığı da gövde' den belirlenir ve makinalardaki ekrandan görünür.
Ancak mekanik makinalarda diyafram açıklığı, objektif üzerindeki diyafram bileziği hareket ettirilerek belirlenir.
Diyafram bileziği üzerindeki standart diyafram açıklıkları şu rakamlarla gösterilir.
1,4 diyafram
1,7 diyafram
1,8 diyafram
2 diyafram
2,8 diyafram
3,5 diyafram
4 diyafram
5,6 diyafram
8 diyafram
11 diyafram
16 diyafram
22 diyafram................gibi.Objektiflerin tamamında diyafram açıklığı 1,4 den başlamayabilir. Bir kısmı 1,7 den , bir kısmı 1,8 den, bir kısmı 2 veya 2,8 den , hatta 5,6 dan başlayabilmektedir. Bunun yanında, özellikle elektronik makinalarda 22 diyaframdan sonra 32 diyafram, 45 diyafram gibi, diyafram açıklıkları da bulunabilmektedir.
Enstantane ( örtücü hızı ) ve filmlerin hızı ( asa değeri ) n da olduğu gibi , diyafram değerlerinde de , her diyafram değeri ile yanındaki diyafram değeri arasında bir stop ( bir durak ) fark olduğu kabul edilir.
Bu itibarla; 2 diyafram ile 2,8 diyafram arasında bir stop fark , 1,8 diyafram ile 3,5 diyafram arasında üç stop fark, 2,8 diyafram ile 16 diyafram arasında altı stop fark olduğunu söyleyebiliriz.
Diyafram bileziği üzerindeki rakamlar küçüldükçe, diyafram açıklığının o oranda artacağını ve diyafram bileziği üzerindeki rakamlar büyüdükçe diyaframın o oranda kısılacağını unutmamalısınız.
Örneğin ; 1,4 diyafram , en açık diyaframdır. Buna karşılık 22 diyafram en kısık diyaframdır. 2 diyafram , 5,6 diyaframa göre daha açık bir diyafram değeridir. 11 diyafram, 3,5 diyaframa göre daha kısık bir diyaframdır.
Açık diyafram kullandığınızda net alan derinliği azalacak, kısık diyafram kullandığınızda net alan derinliği artacaktır.
Anlaşılması en zor gibi görünen , ancak bir kez mantığını oluşturabildiğinizde çok basit ve yalın bir bilgiye dönüşen net alan derinliği konusunu kavrayabilmek için somut bazı örneklerden hareket etmek yararlı olacaktır.
Herhangi bir alanda ( iç mekanda veya açık alanda ) herhangi bir insan fotoğrafı çekmekteyseniz. Yani fotoğraftaki asıl obje ( ilgi odağını oluşturan nesne ) bu insan ise. Bu insanı ön plana aldınız, yakınlaştınız ve yakın plandan yüzünü fotoğraf karesinin bir bölümüne yerleştirdiniz , netlemeyi yaptınız. Arka planda da başka objeler ve nesneler var ve derinliğe doğru başka nesneler fotoğrafın arka planında, yani fonda görünmekte. Fonda bulunan bu nesnelerin de net çıkmasını istiyorsanız, diyafram bileziğini kısmalısınız ( yani 22 diyaframa doğru kaydırmalısınız ). Fonda bulunan nesnelerin fotoğrafa katkı yapmayacağını düşünüyorsanız, ön plandaki insan yüzünü arka plandaki diğer görüntülerden soyutlamak istiyorsanız, diyaframınızı açmalısınız ( yani 1,4 diyaframa doğru kaydırmalısınız ). Diyafram açıklığını artırdığınız ölçüde, derinlikteki ( arka plandaki ) nesneler flu' laşacaktır.
Bunu somut bir şekilde kart baskısı üzerinde görebilmek için , cansız herhangi bir nesne ile şöyle bir çalışma yapmanızı öneririm ; Bu nesneyi ön palana alın ve nesneye 50 - 60 cm. kadar yaklaşarak netlemenizi yapın ( Makinanız tripoda bağlı olursa daha iyi olacaktır. Böylece sabit bir mesafeden çekimlerinizi tekrar etmiş olursunuz. Ancak tripodunuz yok ise, mümkün olduğunca nesneye olan uzaklığınızı bozmadan çekimlerinizi yapın ) .
Önce diyafram değerini en açık diyaframa alın ( makinanızdaki en açık diyafram değeri ne ise onu alın ) ve deklanşöre basın. Sonra sırasıyla birer stop kısarak en kısık diyaframa kadar 7 - 8 kare aynı görüntüyü tekrar tekrar çekin. Filminiz yıkanıp sonuçlarını aldığınızda, az önce aktarmaya çalıştığım net alan derinliği konusu, sizin için somut ve basit bir bilgiye dönüşmüş olacaktır.
______________________________ _________________
Tam da bu noktada ; ışık ölçümü ( pozlama ) konusuna girmekte yarar var. Çünkü diyafram açıklığı ile örtücü hızı arasında ( bu iki değişken arasında ), kavranması gereken bağlantı oldukça önemlidir.
Yukarıdaki örneği esas alıp, bu bağlantıyı kavramaya çalışırsak ; net alan derinliğini somut bir şekilde algılamak üzere seçtiğiniz nesnenin çekimlerini yaparken, kullandığınız ilk diyafram değeri en açık diyafram değeri idi. Varsayalım bu diyafram değeri 1,4 diyafram açıklığı olsun. Bu nesnenin üzerinden ışık ölçmekteydiniz. Deklanşöre hafifçe parmağınızı dokunduğunuzda, pozometreniz size enstantane ( örtücü hızı ) değeri verecektir. Diyelim ki bu değer 1 / 250 sn. olsun. İkinci kareyi 1.7 diyaframla çektiğinizde ( bir stop kısmış oluyorsunuz ), enstantane değerinin 1 / 125 sn. ye düştüğünü göreceksiniz. Çekimlere devam ettikçe, diyaframın her kısılışında , buna karşılık gelen enstantane değeri de tam tersine bir stop düşecektir. Yani , diyaframı kısmak suretiyle, objektiften gelen ışığı her defasında bir stop azaltmaktaydınız. Buna karşılık enstantane ( örtücü hızı ) değeri düşmekte ve gelen ışığın pozlama süresini uzatmak suretiyle, pozlama miktarını tamamlamaktadır. O halde, diyaframınızı kaç stop kısarsanız, enstantane değerinizi o ölçüde düşürmeniz gerekecektir. Veya tersi durumda ( yani enstantane değeri yükseltildiği ölçüde ) , diyafram açıklığının artırılması gerekecektir. Demek ki, bir stop diyafram açıklığı ile bir stop örtücü hızı birbirleriyle eşit pozlama değeri ifade etmektedir.
Özellikle S/B fotoğrafı seven amatör fotoğrafçılar için , fotoğraf kartlarından da kısa sözetmek gerekir. Fotoğraf kartları ;
0 numara kart
1 numara kart
2 numara kart
3 numara kart
4 numara kart
5 numara kart........olarak sertlik derecelerine ( filmlerde olduğu gibi gren yapılarına-duyarlılıklarına ) göre derecelendirilmişlerdir. 2 numara kart orta sertlikteki ( normal kart ) kart olarak kabul edilir. 3 - 4 - 5 numara kartlar sert kartlar ( 5 en sert karttır ), 1 ve 0 numara ( 00 numara kart' da vardır ) kartlar ise yumuşak kartlardır ( 0 en yumuşak karttır).
Genel olarak, beklemediğiniz ölçüde koyu çıkmış olan negatifleriniz için yumuşak kartları, açık çıkmış negatifleriniz için ise sert kartlar kullanmanız önerilir. Yumuşak kartlar ince gren kartlardır, sert kartlar ise iri gren kartlardır. Yumuşak ton geçişleri elde etmek için yumuşak kartları, kontrast sonuçlar elde etmek için ise sert kartları tercih etmelisiniz.
Kartlar ayrıca, plastik tabanlı ve kağıt tabanlı oluşlarına göre de ayrılırlar. Amatörlerin kullandığı kartlar daha çok plastik tabanlı kartlardır. Ancak, iyi bir sergi çıkartmak kaygısı taşıyorsanız kağıt tabanlı kartları tercih etmelisiniz.
Bundan başka kartlar ; mat kartlar - yarı mat kartlar ve parlak kartlar olmak üzere üç kısma ayrılırlar. Mat ve yarı mat kartlar, baskı sonrası rötüşlama gereği doğduğunda rötüş yapmak için elverişli kartlardır. Ancak parlak kartlarda bunu yapmak olası değildir. O nedenle amatörlere, daha çok mat ve yarı mat kartlar önerilir. |