Müddessir sûresinden sonra Mekke'de inmiştir. 7 âyettir.
Kur'an'ın ilk sûresi olduğu için açış yapan, açan mânâsına "Fatiha" denilmiştir.
Ana kitap mânâsına "Ümmü'l-Kitâb",
dînin asıllarını ihtiva eden mânâsına "el-Esâs",
ana hatlarıyla İslâm'ı anlattığı için "el-Vâfiye" ve "el-Kâfiye",
ilk defa inen yedi âyet mânâsına "es-Seb'u'l-Mesânî",
birçok esrarı taşıdığı için "el-Kenz"
adları da verilmiştir.

1. Rahman ve Rahîm olan Allah'ın adıyla:
2. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a mahsûstur.
3. O Rahman ve Rahîm'dir.
4. Din Gününün sahibidir.
5. Ancak Sana kulluk eder ve yalnız Senden yardım dileriz.
6. Bizi doğru yola eriştir.
7. Nimete erdirdiğin kimselerin yoluna; gazaba uğrayanların, ya da sapıtanların yoluna değil.

Bu sûreye "Fatiha" adının verilmesinin hikmetleri:
1. Mushaf onunla başladığı, Kur'ân okumaya, ilim öğrenmeye ve namaza onunla girildiği için; çünkü Fatiha "açan" demektir.
2. Her söze hamdele ile başlandığı için,
3. İlk nazil olan sûre olduğu için,
4. Allah Teâlâ'nın Levh-i Mahfûz'da yazdığı ilk söz olduğu için,
5. Dünyâda ulvî gayelerin, âhırette cennet kapılarının anahtarı olduğu için,
6. Kitâb-ı ilâhî'nin gizli hazîneleri onunla ortaya çıktığı için; çünkü Fatiha, ilâhî hitabın inceliklerini ihtiva eden hazînelerin anahtarıdır.
Kur'ân'ın bütün incelikleri ehline onunla münkeşif olur. Fâtiha'nın mânâlarını bilene müteşâbih âyetlerin kilitli kapılan açılır.
Fâtiha'nın aydınlığında müteşâbihlerin nûrlanndan derleme imkânı hâsıl olur.
Fâtiha'ya Ümmü'l-Kur'ân da denilmiştir. Ümm, bir şeyin aslı, temeli ve anası demektir. Kur'ân'ın ana hedefi şu dört şeydir:
a) Ulûhiyyet
b) Nübüvvet
c) Âhıret
d) Kaza ve Kaderin Allah'dan olduğunu isbât.